Het is feest in Franeker, want vanaf vandaag is het Eise Eisinga Planetarium een Unesco
Werelderfgoed-erkenning rijker. Een presentatie van wereldklasse waar al tientalen jaren aan
gewerkt is. Van de dertien Nederlandse Unesco werelderfgoederen zijn er nu drie te beleven in
Friesland. Een mooi moment om stil te staan bij alle rijkdom in úse provinsje.
Koninklijk Eise Eisinga Planetarium
Een bezoek aan het planetarium is als een buitengewone reis door het zonnestelsel. Het museum
vertelt het verhaal van een wolkammer die besloot een werkend planetarium in zijn woonkamer te
bouwen. De Planetariumkamer is waar alles om draait, letterlijk. Het model bevat zes planeten en
werkt nog steeds. Daarmee is dit het oudste werkende planetarium ter wereld. Naast de
Planetariumkamer kan er door het oude woonhuis van de familie Eisinga gewandeld worden, is er
een uitgebreide verzameling historische astronomische instrumenten te bewonderen en van alles te
leren over de sterrenkunde. Een interactieve ervaring voor jong én oud.
Volgens museumdirecteur Adrie Warmenhoven is het geen wonder dat het planetarium de
Unesco status heeft behaald. ‘Het Planetarium is echt uniek in de wereld. Het oudste nog werkende
planetarium ter wereld, waar sinds 1781 bezoekers zich dagelijks verwonderen over de schoonheid
van ons zonnestelsel en de sterrenhemel. Eisinga verdient deze waardering vanuit de Unesco’.
Friese saamhorigheid
De Unesco werelderfgoed status verdienen is een tijdrovend proces. Bijna twintig jaar heeft het
geduurd van aanmelding tot beoordeling van het Planetarium. Met een team van experts is tot op
detail niveau gewerkt aan een passend plan om de uitzonderlijke universele waarde nauwkeurig te
beschrijven, evenals een managementsplan om het nieuwe erfgoed te behouden voor volgende
generaties. Hiervoor kwam hulp uit een verrassende hoek. Samen met twee reeds bestaande
erfgoederen is gekeken naar de beste aanpak voor Franeker. Het Ir D.F. Woudagemaal heeft sinds
1998 de Unesco status en de Koloniën van Weldadigheid sinds 2021 en zijn met recht
ervaringsdeskundigen te noemen.
Unesco Werelderfgoed in Friesland
Met de officiële benoeming in Franeker zijn er in Friesland verre weg de meeste Unesco sites van
Nederland te beleven. Zo hebben het imposante Ir. D.F. Woudagemaal en de Waddenzee deze status
gekregen. Daarnaast is Friese hoofdstad Leeuwarden uitgeroepen tot Unesco City of Literature.
Om deze bijzondere plekken onder de aandacht te brengen, heeft Visit Friesland een speciale
Unesco beleefroute ontwikkeld. Hiermee is het mogelijk om binnen vier dagen vier verschillende
werelderfgoederen te ontdekken. Ook wordt er inspiratie gegeven om het bezoek aan te vullen met
mooie locaties en activiteiten. De route is bij uitstek geschikt om met de camper of auto te doen.
Benieuwd geworden naar het Eise Eisinga Planetarium en de andere Friese Werelderfgoederen? Kijk
dan eens op: www.friesland.nl/beleef-unesco
Foto: Planetariumkamer, Koninklijk Eise Eisinga Planetarium Franeker © Visit Friesland
