Bi’j de tieds rappot verschenen dat zegt: Verstark gauw de pesisie Stellingwarfs!
Op 15 april wodde een levendige prissentaosie hullen van een ni’j rappot van et wetenschoppelik buro van poletieke perti’j NSC, over… et Stellingwarfs! Dat gebeurde op et Stellingwarver streektaelinstituut, de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop.
Saemenstelder Jeroen Zandberg uut Voorburg gaf een helder inzicht in hoe hi’j daenkt dat et Stellingwarfs flinke stappen veuruut kommen kan as allienig al een riegeltien van zien rikkemedaosies uutvoerd wodt. Et gaot dan mit naeme om verbetering op bestuurlik, beleidsmaotig, onderwieskundig en digitaol vlak. Zandberg daenkt dat d’r gauwachtig an de staotus van Europees Haandvest-Diel III te kommen is. Et mag niet zo wezen dat et Fries de staotus III het en et Stellingwarfs aachterbliever blift mit Diel II. Zoas bekend, Diel III brengt ja steviger ambisies mit en steviger geraansies. Stellingwarvers en Friestaelige burgers moe’n niet ongeliekens behaandeld wodden.
Zandberg bepleitte een stevig gezaemenlik pergramme van Oost- en West-Stellingwarf veur de Stellingwarver tael. En, et wodt meer zegd: de zichtberhied moet ok verstarkt wodden. Dit gelt bepaold ok veur de gemientelike kommenekaosie, de sociaole media en de eupenbaore ruumte. De financiering van et Stellingwarver taelbeleid zol algedurig stevig en struktureel wezen moeten. Netuurlik ok moet et Stellingwarfs goed in et onderwies opneumen wezen.
Gedaachtewisselings nao de prissentaosie
Mit naeme de hope op erkenning onder Diel III gaf reden tot hiele positieve gedaachtewisselings nao ofloop. Et moet toch meugelik wezen dat et Stellingwarfs Diel III krigt, want now hebben een tal meensken die Fries van huus uut mit kregen hebben een Diel III-tael, mar de autochtone Stellingwarvers heur tael is ‘mar’ onder Diel II. Dit onderscheid moet vot. Et komt deur et dwasliggen van ‘Den Haag’, mar ok de eigen perveensie het him, zo wodde in et naogesprek steld, d’r niet toe zet om et Stellingwarfs dezelde rechten te geven as et Frysk. Dit toch wiels et geliekweerdige, beide officieel erkende regionaole taelen binnen. Et keunstmaotige onderscheid vertaelt him haost nog slimmer in de financiering: veur elke inwoner van Frieslaand is d’r jaorliks meer as twintig euro veur et Frysk beschikber, veur et Stellingwarf is dat per inwoner van Stellingwarf nog gien twie euro. As de Stellingwarvers ok 20 euro per inwoner van heur gebied kriegen, dan kan dat zomar een grote verstarking van et streektaelinstituut opleveren, mit mitwarkers veur de tael zels, veur et onderwies in et Stellingwarfs en veur de geschiedenis van et gebied. Dan kan stevig deurbouwd wodden an alles wat d’r al opbouwd is. Zo is d’r ja deur et streektaelinstituut de oflopen dattig jaor al hiel vule an onderwiesmateriaol ontwikkeld, d’r bin hulpmiddels maekt zoas et Stellingwarfs Woordeboek, d’r is veul kursusmateriaol en d’r is al hiel wat Stellingwarfstaelige literetuur – om mar een greep te doen.
Et ni’je rappot lezen kuj’ op Het stellingwerfs tussen Fries en Nederlands.
Foto: Lenus van der Broek
