In het weekend van 21 en 22 oktober ruikt het Buitencentrum Drents-Friese Wold in Appelscha alsof je een fruitschuur binnenstapt. De Stichting Fruit Yn Fryslân, al bijna 20 jaar actief in de provincie, stelt ook dit jaar weer een recordaantal fruitrassen tentoon.
Het doel van deze stichting is om oude fruitrassen in stand te houden. Door de fruitexpositie kan een breed publiek kennis maken met een deel van de duizenden fruitrassen die de afgelopen eeuwen in Friesland werden aangeplant.
Eigen fruit meebrengen
Als je zelf een fruitboom in de tuin hebt staan, maar niet weet welke soort dit is, dan kun je tijdens het weekend van de Fruitshow een aantal van de vruchten meenemen naar het Buitencentrum. De vrijwilligers van Fruit yn Fryslân kunnen dan deze vruchten op naam brengen. Hiervoor wordt er gekeken, geroken en soms geproefd. Dus bij voorkeur neem je 3-5 vruchten mee. Lukt het niet ter plekke de naam te achterhalen, dan zal er verder onderzoek worden gedaan en hoor je later welke soort je in de tuin hebt staan.
Historie van de pomologie
De vrijwilligers van Fruit yn Fryslân weten niet alleen veel te vertellen over de verschillende soorten fruitbomen in Friesland, ze kunnen ook verhalen over hoe rijke bewoners van stinzen en staten in deze provincie speciale tuinmannen aanstelden om boomgaarden en “lusthoven” aan te leggen. Ze experimenteerden daar met het kweken van sterke rassen die een bijzondere smaak hadden en deze werden door de notabelen aan kennissen in binnen- en buitenland verstuurd als enthout, vergezeld van omschrijvingen van de bijzondere eigenschappen.
Johann Hermann Knoop, die naar Leeuwarden was gehaald om rond 1731 de Mariënburg, een zogeheten ‘buitenplaats’ van de weduwe van stadhouder Johan Willem Friso, te onderhouden. Hij was zoon van een hovenier en was de eerste die een boek uitgaf met daarin gekleurde platen van vruchten. De buitenplaats Mariënburg met fruitbomen bestaat niet meer, op deze plek is nu een locatie van de scholengemeenschap Comenius gevestigd.
De Bongerd
Ook in Appelscha zijn oude fruitbomen te vinden. Op de Bongerd bijvoorbeeld, die vroeger onderdeel was van het Volkssanatorium Appelscha. Er zijn naast de oude bomen, die ook nog vrucht dragen, in 2021 ook 78 nieuwe fruitbomen geplant. Dit gebeurde volgens een oude kaart uit 1944.
Appelscha is een oude volksnaam voor appelbos, heel passend dus.
Informatie:
Datum: zaterdag 21 en zondag 22 oktober
Tijd: 11.00 – 16.00 uur
Start: Buitencentrum Drents-Friese Wold, Terwisscha 6a, 8426 SJ Appelscha.
kosten: gratis
