Bruggen speelden op veel plekken een cruciale rol tijdens de bevrijding van Fryslân. In het kader van 80 jaar vrijheid wordt op veel van die plekken symbolisch stilgestaan bij de brug, onder de overkoepelende naam ‘Brêge nei Frijheid’. Organisatoren van herdenkingen en vieringen rond een brug, of een symbolische brug, zijn welkom zich aan te sluiten bij het project.

In Burgum had de brug een letterlijke betekenis rondom de bevrijding. Dankzij de verhalen van dorpshistoricus Siebe Siebenga is bekend hoe destijds, in de laatste dagen van de oorlog, een noodbrug werd gebouwd over het Prinses Margrietkanaal. Het kanaal was toen veel smaller, waardoor men met skûtsjes en een eenvoudige constructie een oversteek kon maken met tanks. In dit bijzondere jaar waarin 80 jaar vrijheid gevierd wordt, krijgt Burgum een historische reconstructie van de herbouw van de noodbrug uit 1945. Leerlingen van het Singelland bouwen samen met vakmensen aan de reconstructie vlak achter het gemeentehuis, bij de fierljepschans. Marcel Smit werkt aan een speciaal lied waarin de brêge symbool staat voor vrijheid én de weg vooruit.

In Gorredijk wordt op 15 april een herdenking gehouden bij deze Gerke Numansbrug voor de strijdkrachten die hard hebben gevochten tegen de Duitsers om de weg vrij te maken voor de Canadezen die in aantocht waren. Aansluitend wordt de bevrijding gevierd. In Dokkumer Nije Silen wordt een voorstelling gespeeld die letterlijk ‘Brêge nei Frijheid ’heet, over de strijd die er heeft plaatsgevonden aan het einde van de oorlog. Het gaat om een openlucht theaterproductie met spel en zang van, voor en door jeugd. De voorstellingen zijn te zien van 20 t/m 29 juni.

Achtergrond

In 2025 herdenken we 80 jaar vrijheid in Fryslân. Deze mijlpaal biedt de kans om stil te staan bij een belangrijk historisch moment: de bevrijding van Friesland door de Canadese troepen in april 1945. ‘Brêge nei Frijheid’ richt zich op het verbinden van gemeenschappen door het herdenken van de bevrijdingsdata van dorpen en steden in Friesland. De centrale metafoor in dit project is de brug (brêge), zowel fysiek als symbolisch. Bruggen verbinden mensen en plaatsen, net zoals de bevrijding vrijheid bracht aan de dorpen en steden in Friesland.

Wie een activiteit heeft die aansluit bij het project ‘Brêge nei Frijheid’ kan deze aanmelden op friesland.nl/vrijheid. Het kan gaan om een activiteit rond een brug, of een activiteit die symbool staat voor de brug naar vrijheid in dorp of stad. Brêge nei Frijheid is een initiatief van Stichting Erfgoed & Publiek en onderdeel van de werkgroep ’80 jier frijheid yn Fryslân’.

Fotocredits: Marcel van Kammen