100 dagen kunst, cultuur en mienskip in Fryslân
Leeuwarden, 15 maart 2025 – Arcadia 2025 start op 17 mei met een 100-daags
cultureel programma in Fryslân. De opvolger van Culturele Hoofdstad 2018
organiseerde in 2022 haar eerste editie met o.a. het wandelende Bosk. In 2025 biedt
Arcadia opnieuw een breed programma, rond het thema ‘grûn’, verspreid over de hele
provincie. Vanaf 15 maart is het programma te vinden op www.arcadia.frl. De komende
periode wordt de site verder aangevuld met nieuwe projecten en samenwerkingen.
Grûn, de grond onder onze voeten
“‘Grûn’ is het Friese woord voor ‘grond’,” zegt Sjoerd Bootsma, artistiek directeur van
Arcadia. “In het Friese volkslied wordt vol trots de Friese grond bezongen, onze
gemeenschappelijke deler. We lopen, graven en bouwen in en op deze grond, of we hier nu
lang wonen of kort, ons Frysk voelen of wereldburger zijn. De grond verbindt én verdeelt ons.
We lijken tegenover elkaar te staan in klimaatkwesties, technologie, tradities en woningnood.
Maar wat is onze ‘common ground’? Wat leeft er ondergronds, en kunnen we samen nog iets
opbouwen op deze grond voor de generaties die na ons komen?”
Het programma van 2025 verkent deze vragen via uiteenlopende projecten, waaronder het
iconische Bouwurk: een kathedraal van deze tijd, gebouwd en geprogrammeerd door
honderden Friezen (verderop in dit bericht leest u hier meer over). In de expositie Paradys,
een kunstroute door Leeuwarden, reflecteren toonaangevende internationale kunstenaars
met hun werk op het thema ‘Grûn’. Binnen het Veenweide Atelier blazen designers met
voorstellen voor innovatieve producten en oplossingen weer nieuwe zuurstof in het Friese
veenweidegebied. Dit landschap worstelt al jarenlang met bodemdaling, CO₂-uitstoot en de
zoektocht naar een duurzame toekomst. De uitkomsten van het atelier worden getoond in
een expositie in het Fries Museum. Bij Klein Geluk, een samenwerking met Leeuwarden
City of Literature, duiken 100 dagen lang poëzie en verhalen op in de provincie. En bij
BROEI geven we aanstormend kunstenaars, tussen 12 en 24 jaar, een podium. Onder
begeleiding van professionals werken zij aan hun eigen producties, die op meerdere plekken
in Fryslân te zien zullen zijn.
Het programma van Arcadia wordt gemaakt door (inter)nationale kunstenaars en
cultuurmakers én door de Friese mienskip. In veel dorpen en wijken werken mensen met
hart en ziel aan projecten die bijdragen aan het programma. Zo organiseren meer dan 25
dorpen en wijken binnen Fryslân Bloeit een eigen feestelijke Bloeiweek, waarbij de
duurzame toekomst van het dorp of de wijk centraal staat. In de gemeente Waadhoeke vindt
Myn Grûn plaats: in samenwerking met professionele kunstenaars van Kunstacademie
Friesland (KAF) creëren inwoners hier kunstwerken die diepgeworteld zijn in hun eigen
omgeving. In het open programma Flank van Arcadia is ruimte voor initiatiefnemers uit de
mienskip die tijdens de 100 dagen van Arcadia aanhaken met projecten die passen binnen
de thematiek van grûn. En met de serie DWAAN helpt Arcadia initiatiefnemers om hun
ideeën concreet te maken en te realiseren. Voor wie graag meer hoort over lokale
initiatieven, raden we de podcastserie Mienskippers aan. In deze serie, ontwikkeld in
samenwerking met hoofdpartner Univé Buurtfonds, spreken we met echte verschilmakers
om te ontdekken wat hen drijft.
Dit is een greep uit onze projecten. Een compleet overzicht vind je op
https://arcadia.frl/programma-2025/
Bouwurk: een groots en collectief bouwproject
Voor de Oldehove, de iconische scheve toren van Leeuwarden, wordt een groot project
gebouwd. Op de plek waar honderden jaren geleden een kathedraal stond, verrijst vanaf 17
mei een groots collectief bouwwerk: Bouwurk. Honderden mensen dragen elk een eigen
steentje bij om dit collectieve bouwwerk samen te realiseren: van ambachtslieden en
aannemers tot dichters, breiers, ontwerpers, timmerlieden, studenten, bakkers, zangers,
tuiniers, vilters en nog veel meer. Samen wordt er gebouwd aan iets wat echt bijzonder is,
iets waarover nog jaren wordt nagepraat.
Bouwurk wordt gemaakt uit materialen ‘fan Fryske grûn’, zoals hout, vlas, wol en
hergebruikte materialen. “Het is een voorbeeld van wat er in Fryslân allemaal al gebeurd ten
aanzien van circulair en biobased bouwen”, zegt Reinder Bakker, een van de mede
ontwerpers van bureau Overtreders W. “Als begeleidend ontwerpers proberen wij deze dans
van mens en materiaal tot een zo mooi mogelijke ervaring te maken, want niets is zo leuk als
samen bouwen, spelen en leren.”
Gedurende de eerste 30 dagen van Arcadia wordt Bouwurk gebouwd. Hierna wordt het
gebouw geopend met een grootse housewarming op 14 juni. Vanaf dat moment is Bouwurk
een verbindende plek waar ontmoeting, verbeelding en verwondering samenkomen. Het
wordt een opvallende verschijning met een oppervlakte van 1250 m² en een hoogte van 10
meter, een dynamische plek waar straks een veelzijdig programma te bezoeken is. In de
verschillende ruimtes van Bouwurk bezoeken mensen straks voorstellingen, minifestivals,
breicafés, filmvertoningen, bijzondere eetverhalen en nog veel meer.
“Met Bouwurk vieren we wat we samen kunnen bereiken, als we het maar willen. Iedereen is
welkom, dus vier mee, bouw mee, brei mee, dans mee en doe mee!”, aldus Bootsma.
Over Arcadia
Arcadia is het vervolg op Leeuwarden-Fryslân 2018, Culturele Hoofdstad van Europa. Elke
drie jaar organiseert Arcadia samen met vele partners een cultuurtriënnale met een 100
daags cultureel programma in Fryslân. De eerste editie vond plaats in de zomer van 2022,
met projecten zoals Bosk, Paradys en IIS. Deze tweede editie loopt van 17 mei tot en met
24 augustus 2025.
Voor meer informatie en het programma bezoek www.arcadia.frl
